Македонска тројка и бугарски воз

Ако не се согласуваат бугарската и македонската „вистина”, тоа значи дека не се вистини (или барем едната од нив). Проста логика. А во судницата, кога двајца сведоци даваат спротивставени искази, тоа се решава со нивно соочување. Ама историчариве никако да се соочат. Попрво ние блогерите ќе се поколеме на Интернет, отколку тие, на кои тоа им е работа, да ги надминат дискусиите со моќта на аргументите.


Сe почна со еден воз. Не обичен. Бугарски воз. Апстрактна синтагма за многу конкретно прекршување на изборните правила.

Бугарската амбасада некаде во април годинава побара од македонските партии, невладините организации и од медиумите да престанат да ја користат синтагмава за означување на изборното прекршување. Не знам кому прв му текна на имево и од каде потекнува концептот, ама знам речиси во што се состои: иде гласач пред гласачкото место, од партиските активисти зема ливче што е веќе заокружено (се разбира и одредена сума пари) и го става в џеб. Потоа најрегуларно си гласа, само што зад пултот каде што треба да заокружува, тој само ги менува ливчињата. Веќе заокруженото го пушта во кутијата, а празното им го враќа на партиските активисти.

Зошто е возот бугарски? Ја пренесов на мојот блог реакцијата на бугарската амбасада и додадов неколку коментари. И?

На моето пишување имаше четириесетина коментари, што во блогосферата е релативно многу. И не само тоа: бугарски блогери темата ја презедоа и ја пренесоа на своите блогови и на еден бугарски портал, па кај мене нагрнаа и бугарски коментатори. Така, несакајќи, мојот блог стана еден меѓународен форум за дискусија за прашањето за македонско-бугарските односи и историја (на концептот „бугарски воз” еден од бугарските коментатори одговори со концептот „македонска тројка”, што според него значело: „Двама се ебат на леглото, един лежи заклан на пода”) .

Знаев дека има разлики во ставовите, ама не знаев дека секоја од страните има толку многу аргументи за одбрана на сопствената позиција. Блогерите и коментаторите, претежно млади луѓе, цитираа книги, ставаа линкови до интернет-архиви и библиотеки, преведуваа биографии на историски личности...колку само желба и жар да се одбрани сопствената вистина. Сето тоа може да се види, сe уште стои на мојот блог. Дебатата на моменти се вжештуваше, на моменти беше дури и исполнета со навреди, но на моменти беше строго научна и аргументирана. Онака како што би требало да го прават тоа историчарите. А не го прават! Го прават ли? Јас не гледам дека некој има иницијатива за изедначување на гледиштата поврзани со историските личности и настани.

Кои се фактите? Очигледно е дека постојат драстични разлики во читањето на историјата. Постојат драстични разлики во толкувањето на фактите, разлики во она што го учат македонските и бугарските ученици. Кој е виновен за тоа? Јас не сум историчар, ниту пак некогаш сум се занимавал со истражувања и анализи - затоа не се впуштив во дискусија: само си кажав какво мислење имам. И никогаш не кажав дека историјата била таква каква што јас си ја замислувам - многу е можно и да грешам, затоа што не сум историчар. Знам дека и во Бугарија и во Македонија има луѓе што цел живот се занимаваат со историја и што земаат плати за тоа. Тоа се луѓето што ги пишуваат книгите и учебниците. И тие, кога тргнуваат од исти факти, произведуваат различни заклучоци. Некој од нив лаже. Можно ли е 2+2 во Македонија да е 5, а во Бугарија да е 3?

Мое мислење е дека сите лажат! И едните и другите, под влијание на државните интереси, патриотските и националните чувства, со добри или лоши намери - тие сепак лажат! Не си ја заслужиле платата зашто работата не им е добро завршена. Такви историчари и го одземаат легитимитетот на историјата како наука. Науката е потрага по вистината, а не постојат повеќе вистини. Ако не се согласуваат бугарската и македонската „вистина”, тоа значи дека не се вистини (или барем едната од нив). Проста логика. А во судницата, кога двајца сведоци даваат спротивставени искази тоа се решава со нивно соочување. Ама историчариве никако да се соочат. Попрво ние блогерите ќе се поколеме на Интернет, отколку тие, на кои тоа им е работа.

Научници, историчари, филолози, академици, слависти (македонски и бугарски)!!! Дај седнете заедно и кажете ни што е проблемот. Договорете се! Заборавете дека сте Македонци или Бугари - научникот нема националност. Вистината и фактите му се националност. Расчистете ги проблемите. Смешно е за работи што немаат никакво влијание на конкретните животни услови да влијаат ирационални дискусии поврзани со идентитетот и историјата.

И што мислите, кој победи во дискусијата на мојот блог? Македонците или Бугарите? Никој. Или не...поточно е ако кажам: победив јас - се зголеми посетеноста на мојот блог. Тоа покажува колку е интересно и жешко прашањето и колку за него сакаат да дискутираат сите освен тие на кои тоа им е работа.

(ова е мојата колумна во денешниот број на Шпиц - за да прочиташ повеќе за овие нешта почни од мојот пост Историчари - дај престанете да не лажете)